In de liefde moet je afhankelijk durven zijn
december 18, 2019
Bloeiklas-hoe-ontdek-je-wat-je-wilt-de-kwekerij-de-kas-amsterdam
Hoogtepunten bij de Kwekerij in 2019
januari 3, 2020
boekenclub
 

Join De boekenclub! We lezen: The Second Mountain

door David Bom

Een week of wat geleden haastte ik me naar de metro. Niet omdat ik moest rennen om m’n metro te halen – dat was voor de verandering eens een keertje niet het geval – maar zomaar, om het begin van mijn dag de vaart te geven die het nodig had. Zie ik plotseling vanuit mijn ooghoek dat er een jongen met een capuchon, ik denk van een jaar of achttien, pardoes zijn fiets mijn kant opstuurt om ‘m pal naast me tot stilstand te laten komen. ‘Hé, ik zag je rennen’, begint de jongen, ‘en ik dacht: misschien moet ‘ie een metro halen ofzo. Heb je een lift nodig?’ Ik was verbouwereerd, en was een ogenblik even helemaal kwijt waar ik eigenlijk naar op weg was en of ik nu wel of niet een metro aan het halen was. Ik besefte me op tijd dat dat niet het geval was, dus zei ik dat het niet nodig was, maar dat ik het wel een hele leuke actie vond. Verwonderd liep ik verder. Ik rende niet meer, dat hoefde ook niet meer: mijn dag was gemaakt. De hele verdere dag moest ik met een vrolijke glimlach denken aan het onverwachte vriendelijke gebaar van die jongen.

‘Wij kunnen onszelf niet gelukkig maken’

Waarom maakte zo’n klein gebaar zo’n grote indruk op me? David Brooks, columnist van The New York Times, zou zeggen dat ik iets ervoer van de vreugde die je voelt op momenten van verbinding. In zijn boek The Second Mountain zet Brooks uiteen hoe dat gevoel van verbinding (dat mij dus zomaar even overviel onderweg naar de metro) in onze hyper-individualistische samenleving steeds minder vanzelfsprekend is geworden. De grote reden daarvoor is volgens Brooks dat we ons ik centraal hebben gezet; de ontwikkeling en ontplooiing van onszelf is ons hoogste doel geworden. Daarnaar te leven beschrijft Brooks als het beklimmen van de ‘first mountain’: de berg die draait om jezelf, je reputatie en je succes. Al die dingen zijn fijn voor je ego, maar échte vreugde zul je er volgens Brooks niet door vinden. In een interview in de NRC verwoordt Brooks het scherp: “Het is een grote misvatting dat je jezelf gelukkig kunt maken, dat geluk een individueel ding is. (…) Als je diep nadenkt over je eigen leven, dan zie je dat je het meest blij was op de momenten waarop je juist totaal afhankelijk was van anderen, en anderen van jou. Waarop je vreugde ervoer, niet geluk.”

Interessant is dat Brooks schrijft naar aanleiding van zijn eigen ervaringen. Hij beschrijft hoe hij als succesvolle journalist in 2013 keihard van de eerste berg klapte toen zijn 27-jarige huwelijk stukliep, hij vervolgens verhuisde naar een appartement, zijn kinderen miste en zich eenzaam en gebroken voelde. Het was deze crisis die hem ertoe aanzette om op zoek te gaan naar de tweede berg. In The Second Mountain vertelt Brooks enthousiast over wat hij heeft ontdekt op die zoektocht: de waarde van afhankelijkheid; jezelf volledig aan iets of iemand buiten jezelf durven te geven.

Opgeblazen als een ballon

Brooks’ pleidooi staat niet op zichzelf. Uit verschillende hoeken klinkt steeds luider de roep om iets te doen aan de doorgevoerde ik-gerichtheid van onze maatschappij. Onlangs nog schreef Nina Polak bijvoorbeeld een essay in ‘De Gids’ over opgroeien in bewoordingen die sterk doen denken aan Brooks’ betoog: “Ik kan met terugwerkende kracht zeggen dat het project ‘Ik’, dat je in deze maatschappij geacht wordt te bestieren, zich op kan blazen als een ballon, zodat er maar heel weinig ruimte overblijft voor de levens van anderen.” Of neem de dit jaar verschenen essaybundel ‘Afhankelijkheidsverklaring’ van theatermaker Rebekka de Wit, waarin De Wit ons onafhankelijkheidsdenken failliet verklaart en op zoek gaat naar nieuwe hoopvolle beelden en verhalen van afhankelijkheid. Brooks, Polak en De Wit cirkelen allemaal rondom dezelfde vraag: zijn we terwijl we zo druk bezig waren met het verheerlijken van ik-gerichte waarden als zelfontplooiing, autonomie en onafhankelijkheid niet ongemerkt iets belangrijks, iets essentieels, verloren?

--

In januari lezen we met de Kwekerij het boek The Second Mountain! De eerste boekenclubavond vindt op 30 januari plaats, vanaf 19:30 uur in de Gelagkamer, Nieuwe Herengracht 18a. Hier is gelegenheid om met iedereen die geïnteresseerd is leeservaringen uit te wisselen en verder door te bomen. Zin om mee te lezen? Leuk! Meer informatie en aanmelden via deze link!