Hoe we onze onzekerheid de baas worden
november 27, 2020
Van The Second Mountain tot De meester en Margarita: 1 jaar boekenclub!
december 18, 2020
 

'Wat doe je de rest van de tijd dan?'

door Ruben Hoekstra

‘Wat doe je de rest van de tijd dan?’ Het is een begrijpelijke vraag die vaak wordt gesteld als ik mensen vertel dat ik één dag in de week werk. Mijn eerste neiging was de afgelopen tijd om me te verdedigen door een heel verhaal op te houden over een stage die door corona niet doorging, over banen waar ik het nét niet was geworden.

Maar laatst bedacht ik dat ik net goed de vraag kan terugkaatsen. ‘Wat doe jij allemaal niet als je zoveel dagen werkt?’. Wanneer kom je toe aan wandelen met vrienden, lezen, muziek maken, wasjes draaien, boodschappen doen, vrijwilligerswerk, bioscoopbezoeken, spelen, spontaan laat naar bed omdat het gezellig is, schrijven, knutselen met hout in de schuur, podcasts luisteren, boomklimmen en, vooral, lummelen zonder doel?

Dit is natuurlijk een hele flauwe retorische vraag. Ik besef dat ik ontzettend bevoorrecht ben dat ik me momenteel zo’n leven kan permitteren. Ik zeg ook zeker niet dat iedereen zo’n leven zou moeten leven – voor een heel aantal mensen is het onderscheid tussen werk en leven bijvoorbeeld helemaal niet problematisch. Maar de vragen die mijn huidige leefstijl oproepen zeggen wel iets interessants over wat we tegenwoordig verwachten van wat het betekent om te leven en te werken. Hoeveel moet je werken om mee te tellen, om bestempeld te kunnen worden als succesvol of volwaardig burger?

In 1930 dacht de Britse econoom John Maynard Keynes dat we uiteindelijk zoveel efficiënter zouden worden dat een werkweek van 15 uur de normaalste zaak van de wereld zou zijn in 2030. Een eeuw eerder voorspelde Benjamin Franklin, een van de Founding Father van de VS, zelfs dat 4 uur per dag werken op een gegeven moment wel genoeg zou zijn. Er zou dan meer tijd vrij komen om te vissen, te lezen, te sporten, te schrijven en een sociaal leven vorm te geven. Jammer maar helaas: we zijn met elkaar meer gaan werken dan ooit. Tegelijkertijd zijn we onproductiever en meer gestresst. Da’s toch best suf?

Waarom zouden we minder moeten gaan werken? Het zorgt onder andere voor minder stress, minder ongelukken, minder werkloosheid, het verbeteren van vrouwen- en mannenemancipatie, minder ongelijkheid in welvaart en een enorme reductie van de CO2-uitstoot. Wie wil dat nou niet? Lees voor een goede onderbouwing van deze ideeën Rutger Bregmans Gratis geld voor iedereen: Hoe utopische ideeën de wereld veranderen (p. 33).

Hoewel deze column ook te interpreteren is als eveneens een verdediging van mijn manier van leven, kan ik dit niet eeuwig volhouden. Qua sociale contacten, zingeving en nieuwe dingen leren ben ik zeer tevreden met dit leven. De belangrijkste reden om dit leven toch niet voort te zetten is momenteel een financiële. Ik wil mijn eigen geld verdienen, en moet dat ook als ik wil blijven wonen waar ik woon en wil blijven doen wat ik doe. Als ik een basisinkomen zou krijgen zou ik dit leven prima kunnen voortzetten, maar dan zonder de stress die het me geeft dat ik momenteel onvoldoende vast inkomen heb.

De laatste tijd heb ik de luxe gehad te mogen ervaren hoe fijn het is om zoveel tijd te hebben. Ik heb totaal niet het gevoel dat ik de hele dag aan het niksen ben. Ook voel ik me een volwaardig burger en mens. Het einde van deze tijd is in zicht, maar ik ben ontzettend dankbaar voor de tijd die ik heb gehad. Per februari is het namelijk voorbij met de pret: dan ga ik worden klaargestoomd om fulltime (omg) voor de klas te gaan staan op een middelbare school. Toch heb ik er alle vertrouwen in dat de opgedane kennis en ervaring van de afgelopen maanden ervoor gaan zorgen dat ik goed weet wat er écht toe doet in mijn bestaan: leven.




---

Hoe maak jij keuzes? En durf je ook bij die keuzes te blijven? Filosoof Simon Gusman stelt dat we verslaafd zijn aan het kunnen maken van keuzes – we zijn dol op nieuwe uitdagingen, contacten en prikkels. We houden het liefst onze opties open. Maar weerhoudt ons dat er niet van om échte verbindingen aan te gaan? Tijdens onze bloeiklas "Waarom willen we steeds iets nieuws?" gaan we daarover in gesprek. Doe je mee? Kijk hier voor meer informatie en tickets!